តើ​កម្មសិទ្ធិសាធារណះ សំដៅ​លើ​អ្វីខ្លះ? ហើយ​បែងចែក​ជា​ប៉ុន្មាន​ប្រភេទ?

សំណួរ ៖ តើ​កម្មសិទ្ធិសាធារណះ សំដៅ​លើ​អ្វីខ្លះ? ហើយ​បែងចែក​ជា​ប៉ុន្មាន​ប្រភេទ?
ចម្លើុយ ៖ កម្មសិទ្ធិសាធារណះ គឺសំដៅទៅលើទ្រព្យសម្បត្តិទាំងឡាយណាដែលជារបស់រដ្ឋហើយស្ថិតនៅការគ្រប់គ្រង ចាត់ចែងរបស់រដ្ឋ និងនីតិបុគ្គលសាធារណះផ្សេងៗដូចជា ក្រសួង មន្ទីរ ខេត្ត ក្រុង មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន ។ល។

កម្មសិទ្ធិសាធារណះមាន ២ប្រភេទគឺ៖ កម្មសិទ្ធិសាធារណះរបស់រដ្ឋ និង កម្មសិទ្ធិឯកជនរបស់រដ្ឋ។

តើការប្រកាន់ធម៌អធ្យាស្រ័យ និងធម៌សណ្តោសផ្ដល់ប្រយោជន៍អ្វី​ខ្លះ?

សំណួរ ៖ តើការប្រកាន់ធម៌អធ្យាស្រ័យ និងធម៌សណ្តោសផ្ដល់ប្រយោជន៍អ្វី​ខ្លះ?
ចម្លើយ ៖ ការប្រកាន់ធម៌អធ្យាស្រ័យ និងធម៌សណ្តោសផ្ដល់ប្រយោជន៍ដូចជា៖

• ធ្វើឲ្យ​យើងមានសេចក្ដីស្ងប់នៅក្នុងចិត្ត 
• មិនមួម៉ៅ ក្ដៅក្រហាយ 
• ធ្វើឲ្យ​អ្នកដទៃមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយខ្លួន 
• ចេះគោរពសិទ្ធិអ្នកដទៃ 
• គ្មានអំពើហិង្សា ការកាប់ចាក់ 
• មានសេចក្ដីសុខដល់មនុស្សគ្រប់រូប 
• សង្គមមានការរីកចម្រើន និងការអភិវឌ្ឍន៍

តើផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍មានប៉ុន្មានប្រភេទ?អ្វីខ្លះ?

សំណួរ ៖ តើផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍មានប៉ុន្មានប្រភេទ?អ្វីខ្លះ?
ចម្លើយ ៖  មាន១០ប្រភេទគឺ ៖

• សញ្ញាគ្រោះថ្នាក់ 
• សញ្ញាបំរាម 
• សញ្ញាបញ្ជា 
• សញ្ញាប្រាប់សិទ្ធិអាទិភាព 
• សញ្ញាដាក់បន្ថែមពីក្រោម 
• សញ្ញាបណ្តោះអាសន្ន 
• សញ្ញាប្រាប់ដំណឹង 
• សញ្ញាបង្ហាញទិសដៅ 
• សញ្ញាប្រាប់ឈ្មោះតំបន់ 
• សញ្ញាប្រាប់ឈ្មោះផ្លូវ

ចូរបង្ហាញភាពខុសគ្នានៃពាក្យ ឈប់ និង ចត

សំណួរ ៖ ចូរបង្ហាញភាពខុសគ្នានៃពាក្យ ឈប់ និង ចត។ 
ចម្លើយ ៖
- ឈប់ ៖ ជាការនៅស្ងៀមមួយកន្លែងនៃយានជំនិះលើទ្រូងផ្លូវក្នុងរយះពេលចំាបាច់ សំរាប់អោយអ្នកថ្មើរជើងរឺយានជំនិះផ្សេងឆ្លងកាត់រឺដើម្បីដាក់ទំនិញរឺអ្នកដំណើរ។
- ចត ៖ ជាការទុកយានជំនិះនៅស្ងៀមមួយកន្លែងក្នុងពេលឆាប់រឺយូរដែលករណីនេះ អ្នកបើកបរអាចដើរចោលយានជំនិះបាន។

តើកត្តាអ្វីខ្លះដែលនាំអោយ កើតមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកញឹកញាប់នៅកម្ពុជា?

សំណួរ ៖ តើកត្តាអ្វីខ្លះដែលនាំអោយកើតមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកញឹកញាប់ នៅកម្ពុជា?
ចម្លើយ ៖ គឺមាន
- កត្តាមនុស្ស
- កត្តាផ្លូវ និង
- កត្តាយានយន្ត

តើចំណុចសុវត្ថិភាពយានយន្តមានប៉ុន្មាន?អ្វីខ្លះ?

សំណួរ ៖ តើចំណុចសុវត្ថិភាពយានយន្តមានប៉ុន្មាន?អ្វីខ្លះ?
ចម្លើយ ៖ មាន៤ចំណុចគឺ ៖

• កង់ 
• ចង្កូត 
• ហ្វ្រាំង 
• ចង្កៀង

ព្រះពុទ្ធបរមគ្រូបានណែនាំអោយមនុស្ស ប្រកាន់ខ្ជាប់នូវ ក្រមប្រតិបត្តិ ១០ ប្រការដើម្បីសេចក្តី សុខចម្រើន និងសន្តិភាពជានិរន្ត ។ តើក្រមទាំង ១០ ប្រការ (ទសពិធរាជធម៌) នោះគឺអ្វីខ្លះ?

១- ទានៈ ការធ្វើអំណោយគឺចេះចែកគ្នារស់
២- សីលៈ កាន់សីលប្រាំខ្ចាប់ខ្ចួន មិនប្រធ្វើអំពើអាក្រក់
៣- ចាគៈ ចេះលះបង់សេចក្តីកំណាញ់ ហើយបរិច្ចាគទ្រព្យសម្បតិ្តកសាងប្រយោជន៍សាធារ ណៈ (គឺមិនអាត្មានិយម)
៤- អាជ្ជវៈ មានចិត្តស្មោះត្រង់ប្រកាន់ សច្ចធម៌ (គឺនិយាយបែបណាធ្វើបែបនោះ)
៥- មទ្ទវៈ ចេះបន្ទន់ឥរិយាបទ និងចិត្តគំនិត (គឺប្រើសំដីពិរោះផ្អែមល្ហែម)
៦- តបៈ ចេះព្យាយាមកំចាត់ចោល នូវសេចក្តីអាក្រក់ចេញពីខ្លួនហើយតំាងខ្ឡួនអោយនៅ ក្នុងអំពើល្អជានិច្ច (គឺរាំងស្កាត់សេចក្តីអាក្រក់)
៧- អក្កោធនៈ មិនសំដែងអាការៈច្រងេងច្រងាងទទឹងទិស (គឹមិនធ្វើអោយគេខឹង)
៨- អវិហឹសាៈ មិនសងសឹកមិនប្រព្រឹត្ត្ បៀតបៀនអ្នកដទៃហ៑ានទទួល ឫឆាប់មើលឃើញ ទោសកំហុសខ្លួន មិនចាប់ទោសកំហុសអ្នកដទៃខុសបែបបទ ។
៩- ខន្តីៈ ចេះអត់ធ្មត់ ចេះអត់ធន
១០- អវិរោធនៈ មិនធ្វើអោយខុសឆ្គង ពីគន្លងច្បាប់ (គឺគោរពប្រតិបត្តិតាមច្បាប់ជានិច្ច) ។

អំណាចគ្រប់គ្រងរដ្ឋមានប៉ុន្មាន? ការបែងចែកអំណាចទាំងនេះដើម្បីអ្វី?

អំណាចគ្រប់គ្រងរដ្ឋមានបី គឺ៖
១- នីតិបញ្ញត្តិ (រដ្ឋសភាតំណាងរាស្រ្ត ១២០ រូប សម្រាប់ធ្វើច្បាប់
២- នីតិប្រតិបត្តិ (គណៈរដ្ឋមន្រ្តី) សម្រាប់អនុវត្តច្បាប់)
៣- អំណាចតុលាការ (អង្គចៅក្រម) សម្រាប់ជុំនុំជម្រះក្តី និងរក្សាយុត្តិធម៌ជូនសង្គម ។ ហើយការបែងចែកអំណាច សម្រាប់គ្រប់គ្រងរដ្ឋបែបនេះដើម្បីអោយមានការទប់ទល់គ្នាទៅវិញទៅ មក ជៀសវាងការប្រើអំណាចដោយរំលោភ។

រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ចូលជាធរមាននៅពេល ដែលព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់ឡាយ ព្រះហស្ថលេខាប្រកាសអោយប្រើជាផ្លូវការ នៅថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំណា? តើក្នុងជំពូកនិមួយៗមានចំណងជើង ដូចម្តចខ្លះ?

រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រឡាយព្រះហស្ថលេខា ប្រកាសអោយ ប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ២៤ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩៣ ។ ជំពូកទាំង ១៤ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញមានដូចតទៅៈ

• ជំពូក ១. អំពីអធិបតេយ្យ 
• ជំពូក ២. អំពីព្រះមហាក្សត្រ 
• ជំពូក ៣. អំពីសិទ្ធិ និង ករណីយ៍កិច្ចរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ 
• ជំពូក ៤. អំពីរបបនយោបាយ 
• ជំពូក ៥. អំពីសេដ្ឋកិច្ច 
• ជំពូក ៦. អំពីអប់រំ វប្បធម៌ និងសង្គម 
• ជំពូក ៧. អំពីរដ្ឋសភា 
• ជំពូក ៨. អំពីរាជរដ្ឋាភិបាល 
• ជំពូក ៩. អំពីអំណាចតុលាការ 
• ជំពូក ១០. អំពីក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋធម្មនុញ្ញ 
• ជំពូក ១១. អំពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាល 
• ជំពូក ១២. អំពីសមាជជាតិ 
• ជំពូក ១៣. អំពីអនុភាព និងការសើរើ 
• ជំពូក ១៤. អំពីអន្តរបញ្ញតិ្ត ។ 

តើរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មានប៉ុន្មានជំពូក? ប៉ុន្មានមាត្រា? ប៉ុន្មានឧបសម្ព័ន្ធ? ហើយនៅក្នុងឧបសម្ព័ន្ធទាំងនោះចែងពីអ្វីខ្លះ?

នៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមាន ៖

• ១៤ ជំពូក 
• ១៣៩ មាត្រា 
• ៦ ឧបសម្ព័ន្ធ 

ឧបសម្ព័ន្ធទាំង ៦ មាន ៖
ក. ឧបសម្ព័នមួយចែងអំពី ” ទង់ជាតិ”
ខ. ឧបសម្ព័នពីរចែងអំពី ” ភ្លេងជាតិ” (បទនគររាជ)
គ. ឧបសម្ព័ន្ធបីចែងអំពី ” សញ្ញាជាតិ” (ព្រះសង្ហា)
ឃ. ឧបសម្ព័ន្ធបួនចែងអំពី ” សច្ចាប្រណិធាននៃព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា”
ង. ឧបសម្ព័ន្ធប្រាំចែងអំពីនសច្ចាប្រណិធាននៃប្រធាន អនុប្រធាន និងសមាជិកនៃរដ្ឋសភា នៃព្រះ រាជាណាចក្រកម្ពុជា នៅចំពោះព្រះភ័ក្រ្តព្រះមហាក្សត្រ ព្រះភ័ក្រ្តនៃសម្តេចសង្ឃរាជ និងទេព្តា រក្សាស្វេតច្ឆត្រ
ច. សច្ចាប្រណិធាន នៃនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងសមាជិករដ្ឋាភិបាល នៅចំពោះមុខព្រះភ័ក្រ ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះភ័ក្រ្តសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ និងទេព្តារក្សាស្វេតច្ឆត្រ។

ច្បាប់ជាអ្វី? សិទ្ធិជាអ្វី? ព្រំដែនរវាងសិទ្ធិ និងច្បាប់នៅត្រង់ណា?

ច្បាប់ ៖ គឺជានិយមកតព្វកិច្ច ចំាបាច់បំផុតរបស់មនុស្សសំរាប់ការពារសិទ្ធិ និងសេរីភាពដែលធម្ម ជាតិបានសំអិតសំអាងឡើង ដើម្បីជីវិតរស់នៅនៃសត្វលោកទូទៅ។

សិទ្ធិ ៖ តាមលោកកង់បានអោយនិយមន័យថា គឺជាលក្ខខ័ណ្ឌទាំងអស់ដែលអនុញ្ញាត្តអោយ សេរីភាពនៃជនម្នាក់ៗ ស្របជាមួយនឹងសេរីភាពនៃជនទាំងអស់ ។

ព្រំដែនរវាងសិទ្ធិ និងច្បាប់នៅត្រង់អ្វីដែលមិនបានចែងនៅក្នុងច្បាប់ គឺស្ថិតនៅក្នុងសិទ្ធិ  ព្រំដែននៃសិទ្ធិគឺច្បាប់ ព្រំដែននៃច្បាប់គឺសិទ្ធិ ។

ដូចម្តេចដែលហៅថារដ្ឋ? ជាតិ? មាតុភូមិ?

រដ្ឋ ៖ មានន័យថាសហគមន៍របស់មនុស្ស ដែលមានច្បាប់មូលដ្ឋាន ហើយច្បាប់ដែលធំជាងគេ គឺរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ។ សមាជិករបស់រដ្ឋ គេហៅថាពលរដ្ឋ ។ ពលរដ្ឋទាំងឡាយមិនត្រឹមតែគោរពច្បាប់ទេ គឺត្រូវនាំគ្នាជួយស្ថាបនាច្បាប់ថែមទៀត នៅក្នុងន័យនេះ ពាក្យរដ្ឋសំដៅទៅលើអាជ្ញាធរនយោបាយតែម្តង ។ ដែលមានបណ្តុំរវាងអង្គការបីៈ

1. នីតិបញ្ញត្តិ 
2. នីតិប្រតិបត្តិ 
3. តុលាការ 

ជាតិ ៖ មានន័យថាសហគមន៍របស់មនុស្សដែលមានសញ្ជាតិដូចគ្នា។ ជាតិពុំមែនរដ្ឋទេពីព្រោះ ជាតិនិមួយៗ អាចប្តូររដ្ឋបានតាមចិត្តរបស់គេ ហើយរដ្ឋគ្រាន់តែជាច្បាប់គ្រប់គ្រងជាតិតែប៉ុណ្ណោះ ។

មាតុភូមិ ៖ ពាក្យថាមាតុភូមិគ្មានអ្វីក្រៅពីពាក្យជាតិទេ ប៉ុន្តែពាក្យមាតុភូមិមានន័យថាជាតិដែល ជាទីស្រឡាញ់។ ដូច្នេះមាតុភូមិគឺជាសហគមន៍ ដែលនាំគ្នាស្រឡាញ់ក្នុងផ្លូវមនោសញ្ចតនា ។

តើសង្គមធម៌ជាអ្វី?

គេអាចឲ្យនិយមន័យសង្គមធម៌ប្លែកៗដូចខាងក្រោម ៖
សង្គមធម៌ > សង្គម + ធម៌ ពាក្យសង្គម សំដៅយកធម្មជាតិមនុស្សរស់នៅរួមគ្នា មានទីលំនៅ មានមុខរបររកស៊ី មានរបៀបបែបបទរស់នៅទាក់ទងគ្នាក្នុងស្រុក ដែលជារដ្ឋ ។ ឯពាក្យសង្គមធម៌ សំគាល់ធម៌ទាំងឡាយណាដែលជាធាតុវិធី របៀបរៀបចំសង្គមមនុស្សឲ្យមានសភាពទំរង់ និង លក្ខណៈចំរើន លូតលាស់។ បានន័យថា រៀបចំសង្គមឲ្យរស់នៅបានស្រួលប្រកបដោយគ្រឿងសម្ភារៈ គ្រប់គ្រាន់ និងមានសភាពល្អប្រសើរ ។ ម្យ៉ាងទៀតគេអាចនិយាយបានថា សង្គមធម៌សង្គត់ទៅលើទ្រឹស្តីរបស់សង្គម និងការរៀបចំសង្គមឲ្យមានទំនាក់ទំនងទៅវិញទៅមក តាំងពីវិស័យសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ សង្គមកិច្ច ជីវភាពទូទៅនិងសន្តិសុខជាដើម ។

បុព្វបុរស​​ខ្មែរ​តែង​​ប្រៀនប្រដៅ​យើង​ឱ្យ​ចាប់​អារម្មណ៍​លើ​គុណ​ ៦ យ៉ាង គឺ​គុណ​អ្វី​ខ្លះ?

បុព្វបុរសខ្មែរ​​តែង​​ប្រៀនប្រដៅ​យើង​ឱ្យ​ចាប់​អារម្មណ៍​លើ​គុណ​ ៦ យ៉ាងគឺ ៖

1. គុណ​ឪពុក​ រួម​មាន​ឪពុក​បង្កើត​ ឪពុក​ក្មេក ឪពុក​ចិញ្ចឹម អាណាព្យាបាលប្រុស ។ 
2. គុណម្ដាយ រួមមាន​ម្ដាយ​បង្កើត ម្ដាយ​ក្មេក​ ម្ដាយ​ចិញ្ចឹម អាណា​ព្យាបាល​ស្រី ។ 
3. ­­គុណ​បង គុណ​ព្រះមហាក្សត្រ គុណ​អ្នក​ដឹកនាំ ដែល​ឃុំគ្រង​រក្សា​យើង ។ 
4. គុណគ្រូ​បាធ្យាយ ដែលបាន​ផ្ដល់​ចំណេះដឹង​សព្វ​សារពើ​ស្រប​តាម​គតិ​បណ្ឌិត​របស់​យើង ។ 
5. គុណ​ញាតិមិត្រ ជាអ្នក​ជិត​ឆ្ងាយ​ ភូមិ​ផង​របងជាមួយដែល​ធ្លាប់​ជួយ​យើង​ក្នុង​គ្រា​មាន​អាសន្នអន់​ក្រ​ ។
6. គុណ​ព្រះរតនត្រ័យ ដែល​បាន​ផ្ដល់​នូវ​ការ​អប់ំ​បន្ទុំ​ចិត្តឱ្យ​យើង​បាន​ជា​មនុស្ស​ប្រសើរ ។

តើ​ពណ៌សំលៀកបំពាក់ទាំង៧ថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍ មាន​ពណ៌​អ្វីខ្លះ?

សំណួរ៖ តើ​ពណ៌សំលៀកបំពាក់ទាំង៧ថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍ មាន​ពណ៌​អ្វីខ្លះ?
ចម្លើយ៖
១. ថ្ងៃអាទិត្យ៖ ពណ៌ក្រហម
២. ថ្ងៃច័ន្ទ៖ ពណ៌លឿងទុំ
៣. ថ្ងៃអង្គារ៖ ពណ៌ស្វាយ
៤. ថ្ងៃពុធ៖ ពណ៌ស៊ីលៀប
៥. ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍៖ ពណ៌បៃតង ត្រួយចេកខ្ចី
៦. ថ្ងៃសុក្រ៖ ពណ៌ខៀវ
៧. ថ្ងៃសៅរ៍៖ ពណ៌​គ្រាប់អំពិល

អ្វីទៅជា កត្តា​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​អរិយធម៌​អង្គរ​រុង​រឿង?

សំណួរ៖ អ្វី​ទៅ​ជា កត្តា​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​អរិយធម៌​អង្គរ​រុង​រឿង?
ចម្លើយ៖
កត្តា​ចំបងៗ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​អរិយធម៌​អង្គរ​រុង​រឿង​រួម​មាន៖
កត្តា​មនុស្ស ឬ​ពលកម្ម​មនុស្ស​
- ព្រះ​រាជា​ព្រះ​អង្គ​ដឹកនាំ​និង​បញ្ជា​ផ្ទាល់
- មេ​ដឹកនាំ​និង​អ្នក​ក្រោម​បង្គាប់​មាន​សាមគ្គីភាព ឯកភាព និង​មាន​ឧត្តមគតិ​ជាតិ
- មាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​ក្នុង​ការ​ដឹក​នាំ​និង​គ្រប់​គ្រង
- មាន​ទំនុក​ចិត្ត​លើ​អ្នក​ដឹកនាំ
- មាន​គំនិត​ច្នៃ​ប្រឌិត​ មាន​ការ​​សាក​ល្បង​​ដក​ពិសោធន៍
- គោរព​លទ្ធិ​ទេវរាជ ពុទ្ធ​រាជ
កត្តា​ភូមិសាស្ត្រ 
- ដី​មាន​ជី​ជាតិ​​ សំបូរ​សម្បត្តិ​ធម្មជាតិ ត្រី​សាច់ ព្រៃ​ឈើ​ សត្វ​ សំបូរ​បែប ផ្លូវ​គមនាគមន៍​ជើង​ទឹក​បង្ក​លក្ខណៈ​ងាយ​ស្រួល​ដល់​ការ​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម
កត្តា​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ 
- កម្ពុជា​គឺ​ជា​មហានគរ ជា​មហា​អំណាច​មាន​ទឹក​ដី​លាត​សន្ធឹង​គ្រប​ដណ្តប់​មួយ​ភាគ​ធំ​នៃ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍
- អាណាចក្រ​ខ្មែរ​មាន​អំណាច​ និង​ឥទ្ធិពល​ជា​ប្រទេស​ចក្រភព​មួយ មាន​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​នាំ​ សួយសារអាករ​ មក​ថ្វាយ​ស្តេច​ក្រុង​កម្ពុជា
សរុប​មក​កត្តា​មនុស្ស​និង​ពលកម្ម​មនុស្ស​ ជា​កត្តា​ចំបង​ធ្វើ​ឲ្យ​អរិយធម៌​អង្គរ​រុង​រឿង។

ចូរ​ឲ្យ​និយមន័យ នៃពាក្យ វប្បធម៌ អរិយធម៌ខ្មែរ?

សំណួរ៖ ចូរ​ឲ្យ​និយមន័យ នៃ​ពាក្យ វប្បធម៌ អរិយធម៌​ខ្មែរ?

ចម្លើយ៖
១. និយមន័យ​ទូទៅ​នៃ​អរិយធម៌​​៖​​​​​​​​​​​​​​ អរិយធម៌​​ គេ​អាច​ឲ្យ​និយមន័យ​អរិយធម៌​ប្លែកៗ ន័យ តាម​សព្ទ គឺ​អរិយធម៌ មក​ពី​ពាក្យ ​ អរិយ+​​ ​​​​​​​ធម៌ ដូចនេះ អរិយធម៌ គឺ​ជា​ធម៌​ទាំងឡាយ​​ណា​ដែល​​ជា​​សភាព និង​តំលៃ​នៃ​ការ​លូតលាស់ រីក​ចម្រើន ខ្ពង់ខ្ពស់ ថ្លៃថ្នូរ​ក្នុង​ការ​រស់នៅ​របស់​មនុស្ស​ក្នុង​សង្គម ដែល​ប្រកប​ទៅ​ដោយ​របៀប​រៀប​រយ​មាន​គ្រឿង​សំភារៈ​ប្រើប្រាស់ គ្រប់​គ្រាន់​មាន​ជំនឿ ចំណេះដឹង គ្រប់​បែប​យ៉ាង​ដើម្បី​ស្វែងរក​​ នូវ​សេចក្ដីសុខ ។

តើវប្បធម៌ខ្មែរមានប្រភពពីឥទ្ធិពលណាខ្លះ?

សំណួរ៖ តើវប្បធម៌ខ្មែរមានប្រភពពីឥទ្ធិពលណាខ្លះ?

ចម្លើយ៖ 
វប្បធម៌ខ្មែរមានប្រភពពីឥទ្ធិពលមួយចំនួនដូចជា ៖

1. មរតក (របបមាតាធិបតេយ្យ ជំនឿលើព្រលឹង អារក្សអ្នកតា ភាសាទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី)។ 
2. បរទេស មាន ៖ 

• ឥណ្ឌា (ស-តទី១) (រាជាធិបតេយ្យសាសនា ភាសាអក្សរសិល្ប៍)។ 
• ចិន (ស-តទី៣) (ជំនួញ ល្បាយសាសន៍ ល្ខោនពាក្យនិយាយ)។ 
• ចាម; ជ្វា (ស-តទី៥)(ស្ថាបត្យកម្ម សិល្បៈ)។ 
• ថៃ; យួន (ស-តទី១៣) (ពាក្យសម្តី ម្ហូបអាហារ សម្ភារៈ)។ 
• អឺរ៉ុប (ស-តទី១៦) (វិទ្យាសាស្ត្រ រដ្ឋាបាល ការគ្រប់គ្រង ទម្លាប់)។

តើគ្រូបង្រៀនត្រូវអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពដូចម្តេចខ្លះក្នុងមុខរបរ គ្រួសារនិងសង្គមជាតិ ?

សំណួរ៖ តើគ្រូបង្រៀនត្រូវអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពដូចម្តេចខ្លះក្នុងមុខរបរ គ្រួសារនិងសង្គមជាតិ ?

ចម្លើយ៖ 
គ្រូបង្រៀនត្រូវអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពក្នុង៖

• មុខរបរ ៖ គោរពច្បាប់ គោរពពេលវេលា គោរពការចាត់តាំងរបស់អង្គភាព; បំពេញភារកិច្ចឲ្យាបាន ល្អ គោរពបុគ្គលិកលក្ខណៈ សិស្សទុកសេរីភាពឲ្យសិស្សបញ្ចេញមតិយោបល់។ 
• គ្រួសារ៖ មិនផ្តាច់ការ មិនប្រើអំពើហិង្សា ជួយទំនុកបម្រុង គ្រួសារគំរូ គោរពសេរីភាពប្រពន្ធកូន ។ 
• សង្គម ៖ គោរពច្បាប់ធ្វើអ្វីជាប្រយោជន៍រួម បំពេញភារកិច្ចជាពលរដ្ឋល្អ ។

ចូរបង្ហាញពីសមិទ្ធិផលលទ្ធកម្ម នៃអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនិយម និងអ្នកសីលធម៌និយម?

សំណួរ៖ ចូរបង្ហាញពីសមិទ្ធិផលលទ្ធកម្ម នៃអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនិយម និងអ្នកសីលធម៌និយម?

ចម្លើយ៖ 
សមិទ្ធិផលលទ្ធកម្មរបស់ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនិយម៖

• អក្សរសាស្ត្រ ៖ ការបកស្រាយសិលាចារឹក អក្សរសិល្ប៍មានលក្ខណៈសុក្រិត។ 
• វិទ្យាសាស្ត្រ ៖ ស្ថាបត្យកម្ម; តារាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ។ 
• សិល្បៈ ៖ របាំ ចម្រៀង តន្ត្រី ល្ខោន និង ឧបករណ៍តន្ត្រី។ 
• កំសាន្ត; កីឡា ៖ ល្បែងប្រជាប្រិយ កីឡា ផ្សេងៗ។ 
• ជំនឿ ៖ ហោរាសាស្ត្រ; កម្មផល ធម្មជាតិ គុណទោស។ 

សមិទ្ធិផលលទ្ធកម្មរបស់ អ្នកសីលធម៌និយម៖

• ស្លូតបូត រាបសា ឧស្សាហ៍ព្យាយាម។ 
• ស្រលាញ់យុត្តិធម៌ សច្ចធម៌ ភក្តីភាព។ 
• ចិត្តសន្តោស អធ្យាស្រ័យ មិនប្រកាន់ រើសអើង ស្រលាញ់សន្តិភាព។ 
• មានសាមគ្គីភាព សមភាព សន្តិភាព។ 
• រាប់មិត្តចេះយកអាសារគ្នា មិនរំលោភ ឈ្លានពានគេ។ 
• ដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធីស្រប ពុទ្ធសាសនា។